انفجار اخیر در بندر شهید رجایی تنها 1.5 درصد از محمولهها را تحت تأثیر قرار داد و فعالیت بندر ظرف 48 ساعت به حالت عادی بازگشت اما پرسش رئیسجمهور درباره توقف 140 هزار کانتینر به پاسخ کارشناسها نیاز دارد.گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ پس از انفجار در بندر شهید رجایی، رئیسجمهور ایران این پرسش کلیدی را مطرح کرد که «آیا نگهداری 120 تا 140 هزار کانتینر برای ماهها در این بندر ضروری است؟»اگرچه این حادثه در رسانهها بازتاب گستردهای داشت، اما بر اساس اعلام رئیس کمیسیون عمران مجلس، تنها 2000 کانتینر معادل 1.5 از کل محمولههای بندر بهطور مستقیم تحت تأثیر قرار گرفتند.عملیات بارگیری و تخلیه نیز ظرف 48 ساعت از سر گرفته شد و 98 درصد ظرفیت بندر فعال است. جزئیات حادثه، بزرگنمایی یا هشدار؟آتشسوزی عمدتاً در بخش ذخیرهسازی مواد شیمیایی رخ داد که در مجاورت کالاهای غیرخطرناک نگهداری میشدند. طبق اعلام سازمان بنادر، 98 درصد ظرفیت عملیاتی بندر هماکنون فعال است و منطقه آسیبدیده برای بازسازی مسدود شده است.مقایسه بندر شهید رجایی با بنادر جهانی، کجا ایستادهایم؟برای پاسخ به سوال رئیسجمهور ابتدای باید شرایط ترخیص مالا را با بنادر مهم دیگر جهان مقایسه کنیم.زمان توقف کالا در بندر شهید رجایی از 6 روز تا 60 روز گزارش شده و درمواقعی کالا آنقدر در بندر مانده که فاسد شده و قوه قضاییه به پرونده ورود کرده است.این درحالیست که زمان ترخیص در بندر شانگهای چین و سنگاپور نهایتا 48 و 12 ساعت است.علل اصلی ترخیص کند کالاتأخیر در تخصیص ارز: به گفته رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین صف تهصیص ارز واردات به 170 روز رسیده است.این تاخیر، 40 درصد از کانتینرهای معطلشده را به خود اختصاص داده است. اولویتبندی کالاهای اساسی: دارو و مواد غذایی در صف مقدم ارز دولتی قرار دارند، اما کالاهای غیرضروری ماهها در بندر میمانند.سیستم دیجیتال ناقص: سامانههای گمرک ایران هنوز بهصورت دستی با اسناد کاغذی ادغام میشوند. طبق اتاق بازرگانی ایران، هزینه انبارداری از سال 1401 تاکنون 35 درصد افزایش یافته است. تاخیرها سالانه بیش از 1.2 میلیارد دلار به بخش خصوصی خسارت وارد میکند. راهکار راهگشا پیش پای دولتطبق گزارش اندیشکدههای ایران، آزمایش سامانه ترخیص فوری برای کالاهای اساسی با کاهش زمان انتظار به 10 روز از راهکارهای حل مسئله توقف کالا در گمرک است.از ژرفی ساخت پایانه مواد خطرناک تا 1404 با بودجه 200 میلیون دلاری میتواند بنادر را ایمن کند.حسن رفیعی کارشناس اقتصادی میگوید که «آسیب فیزیکی حادثه محدود بود، اما سیستم مدیریت بنادر نیاز به بازنگری دارد».لیلا وصالی تحلیلگر لجستیک هم معتقد است که «مشکل ایران کمبود ظرفیت نیست، بلکه بهرهوری پایین است. دیجیتالیکردن گمرک زمان ترخیص را نصف میکند.» پیام به رئیسجمهور، راهکارهایی برای اطمینان بخشی به مردمبرای حل مسئلع پیشنهاد میشود ایجاد ستاد ویژه ترخیص کالا با حضور بخش خصوصی برای رفع موانع ارزی تشکیل شود. گزارش ماهانه شفاف از وضعیت بنادر برای کاهش نگرانیهای عمومی نیز منتشر شود. جمله پایانی از یک کارگر بندررحیم کارگر بندر شهید رجایی میگیود که «مشکل ما جا نیست، سیستم هوشمند میخواهد. همین حالا هم با همان جرثقیلهای قدیمی، روزانه فقط 5000 کانتینر جابهجا میکنیم».#بندر_شهید_رجایی #شهید_رجایی#بندر
فارس
۱۴۰۴/۲/۷