در عصر عدم‌قطعیت، حکمرانی سازمانی به نسخه بقا تبدیل شده است

مشاهده اصل خبر
ایرانیان استارتاپ

در هشتمین نشست کمیسیون حکمرانی سازمانی اتاق تهران ، نمایندگان تشکل‌ها و صاحب‌نظران حوزه مدیریت درباره «نقش حکمرانی در شرایط عدم‌قطعیت» تبادل نظر کردند. در این جلسه هشدار داده شد که تداخل نقش‌ها در بنگاه‌های خصوصی و خانوادگی خطرناک است و گذار به منطق «صنعت 5» همراه با نظام تصمیم‌گیری چابک، تنها راه عبور سازمان‌های ایرانی از تلاطم‌های اقتصادی پیش‌بینی‌ناپذیر است.
اعضای کمیسیون حکمرانی سازمانی اتاق تهران در هشتمین نشست خود که به بررسی کارکرد اصول حکمرانی در شرایط نااطمینانی اختصاص داشت، حکمرانی سازمانی را نه یک انتخاب لوکس، بلکه ضرورتی فوری برای بقا و تداوم بنگاه‌ها توصیف کردند. به گفته حاضران در این نشست، سازمان‌های ایرانی بیش از هر زمان دیگری نیازمند استقرار نظام‌های نهادمحور، شفاف و پاسخگو هستند تا بتوانند در مواجهه با ریسک‌های پیش‌بینی‌ناپذیر، تاب‌آوری خود را حفظ کنند.
حسن فروزان‌فرد، رئیس کمیسیون حکمرانی سازمانی، در ابتدای این نشست با تشریح وضعیت خاص محیط کسب‌وکار ایران گفت: «سازمان‌های ایرانی به دلیل آنکه در اغلب موارد با سطح بالایی از عدم‌قطعیت مواجه هستند، بسیار بیش از همتایان خود در سایر کشورها نیازمند توجه به اصول حکمرانی سازمانی‌اند.»
او حکمرانی را نه یک انتخاب، بلکه ابزاری برای «زنده ماندن موثر» توصیف کرد و افزود: «حکمرانی صحیح باعث پایداری می‌شود و می‌تواند سازمان را در طوفان‌های عدم‌قطعیت به سمت بقا سوق دهد. باید توجه داشت که جامعه‌ای توسعه می‌یابد که سازمان‌های آن بتوانند عمر طولانی داشته باشند؛ بنابراین هدف ما در این کمیسیون، یادآوری و راهنمایی فعالان اقتصادی برای تمرکز بر این رکن حیاتی است.»
در ادامه این نشست، گزارشی تخصصی با عنوان «نقش حکمرانی سازمانی در شرایط عدم‌قطعیت» توسط آذر صفری، مشاور کمیسیون ارائه شد. بر اساس این گزارش، میان «بحران» و «عدم‌قطعیت» تفکیک مفهومی وجود دارد؛ عدم‌قطعیت برخلاف بحران، مسیر مشخص و قابل پیش‌بینی ندارد و می‌تواند منجر به شکل‌گیری دوره‌های جدید شود.
صفری با بیان اینکه «حکمرانی موثر باید نهادمحور و مبتنی بر سیستم باشد و از فردمحوری اجتناب کند» گفت: «سازمان‌ها ‌می‌توانند با بهره‌گیری از ابزارهایی نظیر نقشه‌های ریسک، رصد مستمر سیگنال‌های محیطی، چارچوب‌های تصمیم‌گیری سریع، نظام ارزش های سازمانی و تمرین‌های‌ دوره‌ای ‌آمادگی و تاب‌آوری‌ خود را ارتقا دهند.»
در این پژوهش راهکارهای عبور از رویکردهای انتزاعی به سمت اقدامات عملیاتی تشریح شده و صفری، الزامات اصلی بقا در این شرایط را ایجاد ثبات درونی و مدیریت ساختارمند ریسک، تصمیم‌گیری چابک و مسئولانه و گذار به منطق «صنعت 5.0» با محوریت تاب‌آوری سیستم‌ها و هم‌افزایی انسان و فناوری عنوان کرد.
همچنین در بخش دیگری از این نشست و طی تبادل‌نظر اعضای کمیسیون، یکی از چالش‌های اصلی بنگاه‌ها، غلبه نگاه کوتاه‌مدت و هم‌پوشانی نقش‌ها میان مجمع عمومی، هیئت‌مدیره و مدیریت اجرایی در شرکت‌های ایرانی، به‌ویژه بنگاه‌های خانوادگی عنوان شد.
در این تبادل‌نظرها، این نکته نیز مورد تاکید قرار گرفت که حکمرانی سازمانی بالغ با شفاف‌سازی نقش‌ها و ایجاد سازوکارهای پاسخگویی، نقش ثبات‌بخش را ایفا می‌کند. همچنین مفهوم «پاسخ‌دهی» به‌عنوان توانایی انطباق فعالانه با محیط مورد اشاره قرار گرفت. به باور کارشناسان حاضر در این نشست، پرهیز از نسخه‌های ثابت و تصمیم‌گیری بر مبنای بازخوانی گذشته، ضرورتی فوری برای مواجهه با شرایط فعلی است.
رئیس کمیسیون حکمرانی سازمانی اتاق تهران در ادامه با اشاره به اینکه حکمرانی سازمانی، ابزاری لوکس یا مختص دوران ثبات نیست، افزود: «حکمرانی سازمانی ضرورتی فوری برای بقا، تاب‌آوری و تداوم سازمان‌ها و همچنین ایفای نقش بخش‌خصوصی در فرآیند توسعه کشور محسوب می‌شود. بنابراین، لازم است این موضوع به صورت جدی در دستور کار فعالان اقتصادی و نهادهای مرتبط قرار گیرد.»
در ادامه اعضای کمیسیون به اتفاق آرا بر این نکته توافق کردند که توسعه و ارتقای حکمرانی در سازمان‌های ایرانی، نیازمند اقدامی فوری است و چنین مقرر شد که مباحث مطرح‌شده در خصوص راهکارهای مواجهه با عدم‌قطعیت، جمع‌بندی شده و به عنوان یک سند راهبردی جهت بهره‌برداری فعالان اقتصادی به هیئت‌رئیسه اتاق تهران منعکس شود.
۱۴۰۴/۱۲/۳